• Personaliseren is niet ‘moeten kiezen’ maar ‘mogen kiezen’
• Lees ook ‘Why social media will Disappear‘
• Geef je eigen mening……

Het einde van print is de afgelopen 2 decennia al meermalen voorspeld en vervolgens nooit echt volledig uitgekomen. Ondanks al mijn on-line spulletjes hoef ik net ver te kijken om de massale hoeveelheid print in mijn kantoor te mogen aanschouwen. Ja, veel historie en nee, zelf iets opschrijven doe ik nog zelden. Maar papier is voor wat betreft mijn content consumptie niet verdwenen. De supermarkt zou er vreemd uitzien zonder papier. Dus terugkeer? Het is niet weg geweest.

Ja, dan de voorspelling van het einde van social media? Daar kan ik me wel wat bij voorstellen. De term ‘social’ devalueert in rap tempo en zal volgens Bakas resulteren in een gratis en een betaald ‘deel’ van internet. Hoe dat precies gaat, weet nog niemand (als het al zou gaan gebeuren). Nog steeds zoeken we naar eenvoudige methoden om iets te kunnen betalen. Nu is dat in veel gevallen – zeker als je nog niet bekend bent bij het bedrijf waar je wat wilt kopen – nogal wat gedoe.

Interessant is Bakas zijn mening rondom de adverteerders die massaal adverteren op onder andere Facebook. Volgens hem worden de adverteerders volledig misleid doordat volgens hem de aanwezigen op Facebook veelal liegen, die adverteerders dus op het verkeerde been zetten en adverteren dus minder rendabel maakt. Het is wel wat vreemd dat hij in zijn nieuwste boek ‘Het Einde van de Privacy’ juist zegt dat juist dat aspect het fundament onder social media weghaalt. Ik denk eerder dat juist de komst van adverteerders het fundament van social media heeft aangetast en niet het nu minder wordende rendement van adverteerders.

Bakas heeft echter wel een punt dat social media de vereenzaming van de mens niet kan keren. Ook onze maatschappij veramerikaniseert, wordt nog individualistischer en oppervlakkiger. Social media in zijn algemeenheid, maar de digitalisering van de maatschappij in het bijzonder draagt (merkwaardig genoeg) meer bij aan die verdere vereenzaming. Menselijk contact wordt door alle mogelijke vormen van digitale dienstverlening tot een minimum beperkt. Mensen kennen en herkennen elkaar alleen nog op basis van digitale profielen. De status van koper ten opzichte van verkoper verdwijnt door digitaal winkelen. Het kopen van een bioscoop- of buskaartje zou volgens Bakas gewoon in papieren vorm moeten kunnen blijven bestaan, zonder dat al je gegevens meteen in een database verdwijnen. Bakas stelt dat een baby van een paar maanden al in 20 databases is opgeslagen. Volwassenen weten vaak niet dat zij gegevens in duizenden bestanden hebben staan, gewenst of ongewenst. Personaliseren is volgens hem geen gewenst verschijnsel. Volgens hem kan je met een te ver doorgevoerd personaliseren mensen tegenover elkaar uitspelen en onderling beïnvloeden. Of dat, zoals Bakas het in zijn boek omschrijft, opgelost kan worden met een betaald naast een gratis internet, kan ik nog niet inschatten. Geld alleen zal – zeker in deze tijden waarin niet de crisis rondom geld de oorzaak is van vele veranderingen in onze wereld, maar vooral het kapot zijn van het gehele monetaire systeem – zeker geen oplossing bieden voor de problemen van vereenzaming, isolatie en de opkomst van al dan niet gewenste virtuele identiteiten.

Bakas stelt dat je al mens in het betaalde internet zelf de baas bent en dat je daar je sporen kunt wissen. In het gratis internet bepalen de grote betalende partijen wie je bent en hoe er over jouw virtuele identiteit wordt gedacht. Ik ben van mening dat deze tweedeling nooit zal uitkomen, de invloed op het individu zal er altijd zijn, of je nu betaalt of niet. Leuk is zijn stelling over de groei van het leger, een digitaal leger wel te verstaan, die vooral de strijd aan zal moeten gaan met cyber criminelen. Waar die dan zitten – op het gratis of het betaalde internet – liet Bakas niet duidelijk weten, misschien staat het wel in het boek, dus maar even bestellen – en ja in pint.
Ook is het niet helemaal duidelijk waar elke individu straks zijn digitale identiteit heeft. Baks stelt dat deze is opgeslagen in de ‘cloud’. Maar waar is dat, wie beheert dat en welke verschillen zijn er tussen een gratis digitale DNA en een betaalde digitale DNA? Mooi zou het zijn als de voorspelling zou kunnen uitkomen om na het einde van je leven verwijderd te worden uit je digitale leven.

Heel mooi vond ik de volgende opmerking: ‘We leren de digitalisering,die nu de menselijke maat ontstegen is, beter te managen. Veel dingen die gevirtualiseerd waren worden teruggedraaid. Een conflict vecht je straks niet meer met kwaad ingetypte scheldwoorden op social media uit, maar je gaat het weer gewoon face-to-face uitpraten. De e-card verliest terrein, de papieren wenskaart keert terug want die is persoonlijker. We gaan belangrijke dingen weer op papier bewaren, de papieren back-up keert terug. We ontdekken steeds meer hoeveel gejokt wordt op social media en datingsites, verslaving aan social media vermindert en de romantiek keert terug. Voor heimweemarketing is een grote toekomst.’ Heerlijk!

Afgelopen vrijdag werd het boek ‘Het Einde van de Privacy’ gepresenteerd bij het Nederland Forensisch Instituut in Den Haag. Minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie nam het eerste exemplaar in ontvangst.

Lean back en neem 6 minuten de tijd…… Het is het waard!

Heb je nog wat tijd over, bekijk dan ook dit filmpje!

• Voor de eerste keer langer ‘offline’ dan een uur in 20 jaar

Het was dinsdagochtend 10 uur, toen plotseling mijn verbinding werd verbroken. Het lampje ‘broadband’ doofde. Mijn gebruikelijke reactie: alles even uit- en aanzetten. Dat hielp niet. Ja, alle rekeningen betaald. Telefoon controleren op mijn ISDN/ADSL lijn: werkte. Dus dan maar XS4ALL bellen. Alleraardigste helpdesk, al vele jaren. Zeker 45 minuten aan de lijn gehangen, alles gecontroleerd, maar niets gevonden. Ja, er was een SYNC signaal, maar er ging geen data over de ADSL lijn. De welwillende medewerker kwam na enige minuten stilte terug en zei: ‘Het ligt niet aan uw apparatuur, maar KPN heeft een landelijke ADSL storing’.

OK, dat stelde me gerust. Mijn dag zou verder normaal verlopen, althans dat dacht ik. Ik had die middag wat afspraken buiten de deur. Dus ik twitterde dat de handel ‘eruit’ lag en gaf door dat ik ‘gewoon’ gebeld zou kunnen worden. Een DM via Twitter was ook goed, want mijn ‘online levenslijnen’ waren immers op dat moment ‘slechts’ mijn iPad en iPhone.

‘s Avonds thuisgekomen had ik natuurlijk de hoop dat alles wel weer zou werken. Ik volgde immers @kpnwebcare en daar kreeg ik al om 3 uur de melding dat de storing was opgeheven. Maar bij mij dus niet. Om 7 uur werkte nog steeds niets. ‘Dat wordt lastig’, en realiseerde me ik voor het eerst in mijn leven dat offline helemaal niet leuk was. Ik vond het bijna erger dan de uitval van stroom (alhoewel je online aanwezigheid dan ook flink beperkt wordt, maar ja, dan heb je er allemaal last van).

Bellen met XS4ALL dan maar weer: ‘Ja, dat is inderdaad vreemd meneer, want alles werkt weer bij KPN. We gaan uw lijnen even doormeten’. Tja, heel duidelijk werd het niet,maar er zat wat ruis op de lijn. Of ik de splitter er even tussenuit kon halen. Dat ging niet lukken, want ik had op dat moment geen verbindingsblokje om het ingaande ‘line’ draadje met het uitgaande ‘data’ draadje te verbinden. Ik zei: ‘Ik denk dat het handig is om iemand te laten komen. Ik heb geen idee of dit nu een KPN of XS4ALL probleem is, maar ik wil wel weer graag online zijn. Weet u, ik heb een bedrijfje vanaf deze lokatie en ik moet dus online aanwezig zijn’. De vriendelijke medewerker snapte dat en kwam eerst met een voorstel om de volgende dag om 6 uur iemand te sturen. Nee, niet ‘s morgens maar ‘s avonds. Ik drong iets meer aan – wel heel vreindelijk – en het werd al snel 12 uur. Dat zou prima zijn, ik had immers een ochtendje kantoor gepland. Maar ja, dan wel offline en wat kan je dan doen? Niet veel, kan ik u nu uit eigen ervaring melden.

De volgende ochtend toch maar even zo een verbindingsblokje gehaald bij de Praxis om een fout van de splitter uit te kunnen sluiten. Jammer, de splitter was dus niet de kwaaddoener. De monteur van Guidion (werkend voor XS4ALL) stond om 1 uur voor de deur – ja, hij had gebeld dat hij wat later zou zijn. Hij kwam met zijn reserve modum/router/switch al snel tot de conclusie dat mijn modem of mijn router/switch (ik had beide kastjes nog apart) defect zou zijn. Met de Fritzbox 7360 werkte alles weer als een zonnetje. Nieuwe uit de doos gehaald, afgerend, en klaar was alles na 28 uur. Ja, ik had vervolgens nog wel weer heel wat instellingen te doen, omdat dat nieuwe kastje nu eenmaal geleverd werd met veel meer mogelijkheden dan mij lief was. Om pakweg 5 uur die middag was de webs- en mailserver weer bereikbaar. De MacMini ging op volle stoom zijn achterstand inhalen.

Dus 28 uur offline geleefd – ok, de iPad hielp inderdaad een beetje. Hoe ging dat? Op dinsdagavond ging ik met een uitermate merkwaardig gevoel naar mijn bed, alsof mij uit mijn leven iets was ontnomen. Ik voelde me hopeloos leeg. Nee, ik lag niet badend in het zweet in bed, maar ik sliep die nacht toch behoorlijk onrsutig. Maar de meest opvallende gebeurtenis overkwam mij de volgende ochtend. Ik werd gebeld door een – voor mij nog onbekende – meneer die mij netjes meldde dat nieuwsmarkt.nl ‘eruit’ lag. Ik ging alles netjes uitleggen. Dus het hele verhaal van de KPN storing en het toeval van een mogelijke hardware storing binnen de muren van mijn kantoortje. Maar toch schakelde ik snel naar mijn ‘sales modus’, geleerd van mijn sales coach Angéla Tromer: ‘Maar nu ik u toch aan de lijn heb, mag ik u vragen waarnaar u zocht op nieuwsmarkt.nl?’ U raadt het al, het werd een leuk gesprek. De man had helemaal nooit op voorhand het idee gehad om mij te bellen, was slechts nieuwsgierig naar nieuwsmarkt.nl en daar zou het bij blijven. Maar ik scoorde wel een afspraak voor komende week en met een zeer interessante zakelijke insteek voor nieuwsmarkt.nl.

Toen de storing in de middag was opgelost zei ik tegen mijn vrouw: ‘Ik ga dat maandelijks maar een paar keer doen, even de site ‘nep-down’ zetten, met de vermelding van mijn telefoonnummer. Wie weet wat het oplevert’. Die nacht sliep ik stukken beter en pas vandaag op deze middag denk ik na over al hetgeen mijn offline leven gedurende 28 uur met mij gedaan heeft. Komende week ga ik die meneer nog eens vragen of hij überhaupt het plan zou hebben gehad om mij te bellen als de site gewoon online was geweest.

• Wat is de verbindende factor in Facebook?
• Facebook minstens net zo ‘geheimzinnig’ over gedrags beïnvloedende algoritmen

Ik zag laatst een poster van Heineken met daaronder de URL http://www.facebook.com/heineken. Ruim 5 miljoen mensen vinden ‘dat leuk’ en meer dan 130.000 mensen ‘praten erover’. Op de eigen website moeten bezoekers, die met ‘je’ worden aangesproken, hun geboortedatum invullen om te ‘bewijzen’ dat ze 18 jaar of ouder zijn. Ik ging beide lokaties eens bekijken en kwam er niet uit. Wie weet waarom bedrijven dit doen?

Natuurlijk gaat Heineken over de ‘lol in het leven’. Met die basisgedachte moet je ook naar de sites kijken. Aanvankelijk had ik de gedachte dat de Facebook pagina dan vooral de ‘lol van Heineken’ zou weerspiegelen omdat het bedrijf kennelijk liever naar die pagina verwijst dan naar de echte eigen homepage. Ik dacht dat de homepage dan vooral een corporate uitstraling zou hebben gekregen, met dus vooral zakelijke informatie. Maar dat blijkt in het geheel niet het geval te zijn. De voorpagina straalt juist de ‘lol factor’ uit. De Facebook pagina is zelfs saai te noemen. Ja, je zou onder de indruk kunnen raken van de ‘likes’ getallen, maar dan houdt het ook op. En zo een tellertje of iemand Heineken leuk zou vinden is ook in een handomdraai gemaakt op de eigen homepage. Het is maar één voorbeeld, maar echt snappen doe ik het nog steeds niet, zeker niet als een groot merk als Heineken de eigen website ‘inruilt’ voor een Facebook pagina in één van haar campagnes.

Technisch gezien vind ik zo een Facebook pagina eerder wat 1.0 achtig aandoen (sorry hoor….). Het menu van zo een bedrijvenpagina is één grote lineaire rij button onder elkaar, user-interface designers zouden walgen van dit soort ongestructureerde rijtjes knoppen.

Dan me maar eens verdiepen in de bezoeker. Ik zat afgelopen week met Peter van Teeseling te praten en legde hem de vraag voor waarom deze trend zo enorm wint aan populariteit. Volgens hem is het de luiheid van de mens om op het web te zoeken, ze willen met hun eigen vrienden in één omgeving bijeen komen. Maar volgens mij wordt Facebook daarmee een soort ‘miniweb’, een eigen omgeving, waarin uiteindelijk het overzicht ook zal verdwijnen. Dus het argument ‘de luie mens’ kan ik niet plaatsen achter de bezoeker.

Zou Heineken vanuit luiheid in een paar klikken een Facebook pagina hebben gemaakt? Ik denk het niet, er zal zeker een strategie achter zitten. Want er wordt flink betaald voor ‘adverteren’ op Facebook en bedrijven met een eigen pagina krijgen forse kortingen op de tarieven. Maar of zoiets ‘dé’ strategie is om ‘op’ Facebook te zitten, betwijfel ik. Ik zie het toch als een geheel eigen omgeving, die kennelijk onmetelijk populair is. Er gaat veel geld in om, het bedrijf gaat deze zomer naar de beurs. Maar is het een hype of een stabiel businessmodel? Ik heb nog geen idee. In veel trainingen wordt mijn mening over Facebook gevraagd. Ik ‘loop er niet mee weg’, dat merken mensen en dat verwart. Want verreweg de meesten die ik tegenkom, zijn het niet met mij eens en vinden aanwezigheid op Facebook een bijna primaire voorwaarde van je bestaan. Ik ben benieuwd naar afwijkende meningen, die mijn gedachten weer verder vullen met meer nuances. Bij voorbaad dank.

Nee, dit jaar geen chronologisch lijstje van hetgeen ik in 2011 heb meegemaakt. Nee, ook geen voorspellingen van ‘dingen’ die ‘het’ al dan niet gaan maken. Vooral van dat laatste genoeg gezien de afgelopen weken. Altijd heerlijk, maar vooral ook heel gemakkelijk, zulke lijstjes te maken. Lekker zwart/wit, lekker duidelijk. Dat is wat de mens in zijn oerbehoefte eigenlijk altijd wil: duidelijkheid.

We leven in een maatschappij waarin de duidelijkheid zoek is. In plaats daarvan leggen we talloze keuzes voor, die dan een soort schijnduidelijkheid opwekken. Fijn, we mogen in december weer kiezen voor een nieuwe ziektekostenverzekering. Wordt ook u niet vreselijk moe van al die keuzes, die we bijna opgedrongen krijgen? Mogen we nog kiezen of we ‘op’ Twitter gaan? Mogen we als mens nog wel zelf bepalen wat we waard zijn? Of wordt de waarde van een mens slechts een optelsom van je on-line populariteiten?

Ik zou 2012 willen ingaan met meer gevoel voor realisme. In deze van tijd van economisch krakende scharnieren blijkt de virtuele waarde van een maatschappij helemaal niet in staat te zijn het tij te keren. Wat is het allemaal waard als je uiteindelijk als werkgever, werknemer of zelfstandig ondernemer gewoon maandelijks de juiste balans moet weten te vinden tussen inkomsten en uitgaven. Wat is het allemaal waard als je verneemt dat overheden niet meer gewoon kunnen boekhouden, maar jou wel de rekening laten betalen?

Ik zou in 2012 willen pleiten voor fundamentele waarden. Waarden die meetbaar zijn, duidelijk zijn en te hanteren zijn. We hebben onze maatschappij ongelooflijk complex gemaakt. We zijn het zicht op ons leven volledig kwijt geraakt. Ja, we zoeken naar compensatie. We noemden dat social media, omdat het om mensen zou gaan. Mij vergaat inmiddels de menselijkheid achter ‘social’. Natuurlijk kwetter ook ik links en rechts wat, natuurlijk af en toe leuk, vermakelijk en genereert het zelfs af en toe een glimlach. Maar we zijn op al die sociale kanalen vreselijk zakelijk geworden. In 2011 durfde ik niet meer tussen de middag te ‘melden’ dat ik een rondje met de hond ging lopen. Ik werd er op geattendeerd dat dat niet goed zou zijn voor mijn zakelijke imago. Dat maakte indruk.

Nee, voor mij gaat 2012 dus over echte mensen, mensen die ik echt spreek, waar ik aan kan vertellen wat ik voor ze kan betekenen. Mensen met wie je een echte vertrouwensband opbouwt, mensen die je wat gunnen, mensen met je kan en wil samenwerken en omgekeerd. Nee, voor mij is mijn virtuele waarde niets waard als ik er niet keer op keer een echt mens in mee kan maken, in levende lijve. Gewoon met een kop koffie, elkaar aankijken, de non-verbale krachten voelen en een vervolgafspraak maken. Ik wens u een menselijk 2012 met eigenwaarde en respect voor de medemens.

Een WordPress multisite heeft voor elke subsite extra tabellen in de database en extra mappen voor de verschillende blogdelen van de verschillende subsites. De aanmaak van extra tabellen in de database gaat automatisch, nadat je een single site WordPress omgeving hebt omgezet in een multisite omgeving. Dat gaat als volgt:

• Voeg: define(‘WP_ALLOW_MULTISITE’, true); toe aan wp-config.php vóór de regel: /* That’s all, stop editing! Happy blogging. */
• Reload de site en ga naar het dashboard en kies ‘network setup‘
• Kies daar het type multisite: via DNS als subdomein of als submap achter de hoofd URL (is aan te bevelen)
• Maak de map blogs.dir aan in de map wp-content
• Pas aan de hand van de instructies  wp-config.php en .htaccess (hidden file) aan
• Opnieuw inloggen
• Nieuwe subsites aanmaken

Bekijk vanaf sheet 32 een nadere uitleg van bovenstaande handelingen

De bestaande database is nu aangepast voor alle subsites die je hebt toegevoegd. Als je deze site wilt verhuizen, moeten alle subsites natuurlijk meeverhuizen en moet ook de database van het ene naar het andere domein worden overgebracht. Om dat te doen, volg je de volgende stappen (zonder tussentijds de nieuwe lokatie te bezoeken):

• Installeer WordPress (zelfde versie, taal) op het nieuwe domein (ga dus niet naar het domein om WordPress te activeren)
• Ga via je provider naar je nieuwe beheeromgeving en maak daar een nieuwe SQL database aan
• Noteer databasenaam, hostnaam, gebruikersnaam en wachtwoord (later nodig in wp-config.php)
• Ga naar je oude database en exporteer deze via PHPMyAdmin
• Open en bewerk deze file met bijvoorbeeld BBEdit of TextWrangler (niet met MSWord)
• Zoek en vervang de oude databasenaam met de nieuwe
• Zoek en vervang de oude gebruikersnaam met de nieuwe
• Zoek en vervang de oude basis URL met de nieuwe, dus alleen ‘naam.xx’
• Controleer of in de geëxporteerde file het volgende staat: CREATE DATABASE IF NOT EXISTS naam; USE naam; (staat ergens in het begin). ‘naam’ moet dus de juiste naam bevatten die je gekozen hebt voor de nieuwe site.
• Bewaar het bestand
• Ga naar PHPMyAdmin van de nieuwe site en importeer de zojuist aangepaste MySQL database file.
• Kopieer de volledige oude inhoud van wp-content (oude site) naar de nieuwe via FTP (vervang dus de oude map wp-content)
• Kopieer de oude wp-config.php naar de nieuwe site via FTP
• Pas de nieuwe wp-config aan met de nieuwe databasenaam, wachtwoord, gebruikersnaam en hostname
• Kopieer de oude .htaccess file naar de nieuwe site via FTP

Met al deze bovenstaande stappen heb je een volledige multisite verhuizing doorgevoerd en zijn alle variabelen overgenomen, dus ook menu’s, sidebars, keuze voor thema’s en widgets. Je site (met subsites) is nu op de nieuwe lokatie te bezoeken en te beheren.

Ook andere Grafische Lycea doen hun best, maar ‘Rotterdam‘ spant de kroon in marketing van hun veelzijdige opleidingen en willen niets liever dan het woord ‘grafisch’ uit hun naam verwijderen, of op zijn minst nuanceren. Alle grafische lycea doen inmiddels veel meer dan puur ‘grafisch’ opleiden, maar de verschillende onderwijsinstellingen worstelen met hun naam en identiteit. Hoog tijd voor verandering, zeker als je naar het aanbod aan opleidingen kijkt die Rotterdam te bieden heeft.

• Deze week in het Grafisch Weekblad

Het loopt nog geen storm, de behoefte aan een ‘hoge mate van georganiseerdheid’ neemt af, ondanks het weerbarstige economische klimaat. Toch zijn er ontwikkelingen die wel uit hun voegen barsten. Maar ook ontwikkelingen die door hun kleinschaligheid juist weer extra opvallen. Tot de eerste groep behoort het ‘Nederlands Media Netwerk’, een door Bas Vlugt uit Haarlem opgezet netwerk, welke zijn oorsprong on-line kent. Een webportal maakt het voor alle 9000 ‘leden’ mogelijk een eigen ‘homepage’ te maken, met een eigen nieuwspagina. Daarnaast een LinkedIn groep met bijna 8000 geïnteresseerden en zo een 1000 volgers op het twitter account @medianetwerk. Het totale netwerk kent geen bestuur, alles wordt door Bas Vlugt verzorgd, in combinatie met wisselende sponsors om op events de huur van de zaal, hapjes en/of drankjes te sponsoren. Bezoekers betalen dus hooguit – afhankelijk van al dan niet welwillende sponsors – hun eigen drankjes na afloop tijdens een event. Alle events vinden momenteel plaats in Studio De Smet in Amsterdam. Het format is net zo snel als simpel. In een uur tijd worden de doorgaans 250-300 aanwezigen in hoog tempo bijgepraat over actuele ontwikkelingen in de branche. Nee, geen zitplaatsen, gewoon dringen en proppen om de zaal vol te krijgen en het vuurwerk begint. Tijdens het afgelopen event was het Derk Sauer die een vel pleidooi hield voor het medium papier binnen ‘zijn’ NRC. En daarmee omarmt het netwerk dus alle vormen van mediakanalen en mediaprocessen en kunnen de deelnemers netwerken binnen alle mogelijke segmenten. Op zoek naar nieuwe relaties, nieuwe samenwerkingen, nieuwe klanten. Je betaalt je drankjes en je vertrekt met al dan niet een stapeltje inspirerende visitekaartjes om ‘follow-up’ aan te geven.

‘Betalen voor hetgeen je krijgt’ is het motto van dit soort netwerken die op virtuele basis zijn ontstaan. Sommigen met een ‘echt’ bestuur, zoals het gesubsidieerde ‘netwerk023’ in Haarlem. Het grootste netwerk op LinkedIn is van ‘Dutch Media Professionals’, welke in het verleden verschillende grote events heeft neergezet, maar inmiddels zoekende is naar een nieuwe structuur, waarbij juist de kleinschaligheid wordt opgezocht. Het is op dit moment echter vrij rustig rondom dit initiatief, welke aanvankelijk werd opgezet door Anton van Elburg en Jeroen Jonker Roelants.

Per keer betalen
Kenmerkend voor al deze netwerken is de keuze om vooral niet te kiezen voor een formele verenigings structuur. Het ‘pay-if-you-go’ model wordt door alle deelnemers geaccepteerd, waarbij de bedragen per keer – afhankelijk van de sponsorbijdragen – kunnen verschillen, maar nooit meer bedragen dan enkele tientjes. Een uitzondering vormt de ‘mediawerkgroep’ welke wel een fomele structuur kent als vereniging met een bestuur en individueel lidmaatschap voor ruim 200 euro per jaar. De MWG kent een eigen events en ‘awards’ programma en heeft een flink aantal sponsors en richt zich vooral op de ontwikkelingen rondom nieuwe media.

Ook binnen de overige ‘gewone’ brancheorganisaties tekenen zich virtuele communities af. Vanuit het KVGO is het vooral Henk Griffioen die aan de wieg heeft gestaan van ‘Young Pioneers in Print’ en ‘Vrouwen In Print’. Beide groepen zijn ontstaan op LinkedIn en kennen naast virtuele uitwisseling van kennis en kunde ook een beperkte reeks kleinschalige events, waar doorgaans één specifiek onderwerp centraal staat, afgesloten met een betaald drankje/hapje. Een betrekkelijk nieuw initiatief is opgezet door Richard van Hoorn, Albert Noppen en Roelof Jansen – de media alliantie. Een officiële vereniging, waarvoor je per (persoonlijk) lid een kleine 500 euro per jaar betaald in ‘ruil’ voor zes inspirerende netwerkbijeenkomsten waar doorgaans zo een 25 bovengemiddelde grafimedia ondernemers op af komen. Centraal staat kennis, welke veelal in de vorm van pittige lessen/colleges wordt gedoceerd. Een aangekleed eindejaarsevent was dit jaar voor het eerst opgezet in de vorm van een forum met stellingen en keuzes die de richting van de drukkerij van toekomst moest voorspellen.

Contributiemodel
Het contributiemodel voor bestaande brancheorganisaties is in het huidige economische landschap een primair probleem om de inkomsten op peil te houden. De kas wordt in rap tempo aangetast door de vele faillisementen, maar daarnaast ook door forse reorganisaties per bedrijf. Het op aantallen medewerkers gebaseerd contributiemodel ‘snijdt’ dus in de verkeerde richting. Dat heeft ook het CMBO ontdekt en dichtte vele jaren het daardoor ontstane financiële tekort door aanpalende brancheorganisaties de secretariaats capaciteit van CMBO aan te bieden. Dat werd onder andere gedaan voor IPAN (Interactive Professionals Associatie Nederland) en PIBN (Platform Internet Bureaus Nederland). Beide organisaties zijn zodanig gegroeid dat zij inmiddels hun eigen secretariaten hebben ingericht. Daardoor moet ook CMBO op zoek naar nieuwe mogelijkheden om op zowel kosten te besparen en nieuwe wegen in te slaan. Arjen Molendijk wilde slechts kwijt dat gesprekken gaande zijn met VEA en BNO en dat het CMBO ergens in het eerste kwartaal van 2012 zich verzelfstandigt en dus onafhankelijk van het KVGO haar activiteiten zal voortzetten. CMBO heeft zich in de afgelopen 5 jaar geconverteerd van brancheorganisatie naar kennisnetwerk en organiseert zowel open als besloten netwerkbijeenkomsten rondom diverse – breed gedefineerde – media onderwerpen. Daarmee heeft het CMBO het ‘prepress’ imago allang van zich afgeschud.

Ook Logeion en SMIN zochten al samenwerking in het segment van customermedia, waar vooral de grote brandowners en adverteerders onder vallen, die wekelijks de grootste printoplagen van ons land verzorgen.

Ondernemers hebben dus volop keuzes in de wijze waarop zij zich in diverse vormen kunnen ‘verbinden’ in netwerken. Duidelijk is wel dat zowel bedrijven als individuele ondernemers zich steeds vaker willen ‘losmaken’ van al te officiële verenigingszaken. PIBN vormt daarop een uitzondering en hanteert juist behoorlijke strenge voorwaarden alvorens een bedrijf lid mag worden van PIBN, waarmee deze vereniging zich vooral positioneert als een kwaliteitskeurmerk.

Stoffig
Met al deze alternatieven wordt flink geknabbeld aan het conventionele branchorganisatie model. Deze organisaties blinken al niet uit in een springlevend imago, waardoor de zichtbaarheid achterblijft in zowel offline als online omgevingen. Het omarmen van social media wordt eerder gezien als gedwongen noodzaak dan als kans om het netwerk te verbreden. De websites stralen doorgaans uit waar ‘ze’ vandaan komen en laten weinig innovatie zien in het vormen van communities. Print krijgt daarmee als mediakanaal mede veroorzaakt door het eigen gebrek aan verbreding een oubollig imago bij de hippe snelle netwerken, waar vooral ‘nieuwe media mensen’ rondlopen. Toch hingen de deelnemers aan het laatste netwerkevent van het Nederlands Media Netwerk aan de lippen van de gepassioneerd vertellende Derk Sauer die zijn gehoor liet opveren door papier weer eens centraal te zetten in een wereld waar alleen on-line nog lijkt te domineren. Dat gebeurt echter te weinig in al die nieuwe netwerken, waar alleen nog onderwerpen rondom social media en mobiele media centraal staan. Ook Immovator, welke zich aanvankelijk richtte op de breedte van het crossmediale landschap, richt zich in het Hilversumse Mediapark toch vooral op de radio- en televisie wereld, afgewisseld door onderwerpen als gaming en on-line advertising.

De keuze om ‘levenslang’ lid te zijn van één brancheorganisatie is voorbij. In een maatschappij waarin je tegenwoordig vrijwel alles moet kiezen, zijn ook brancheorganisaties slachtoffer geworden van een concurrerend aanbod in diverse on-line en off-line varianten. Ga in het komende jaar maar eens shoppen, kijk een beetje naar de onderwerpen, de bezoekers, de kosten en de lokaties. Neem voldoende visitekaartjes mee, want het is zeker dat je in al die nieuwe netwerken meer nieuwe mensen tegenkomt, dan in je eigen bestaande ‘ons-kent-ons’ netwerkje.

• jQuery verbeteringen moeten het vooral voor plug-in en theme ontwikkelaars makkelijker maken

Op functioneel gebied is eigenlijk alleen te melden dat media bestanden nu middels drag&drop geplaatst kunnen worden en dat meerdere bestanden gelijktijdig in de media bibliotheek gezet kunnen worden. Andere meer technische interne zaken betreffen een nieuwe versie van de jQuery Javascript implementatie en verbeteringen aan de permalink performance, met als extra de mogelijkheid om zonder datum aanduiding alleen de naam van de titel van een post of pagina in de URL te gebruiken (/%postname%/).

Inmiddels is deze week de Release Candidate 3 verschenen, naar verwachting zal de finale 3.3 nog voor het einde van het jaar beschikbaar zijn. Mijn eerste ervaringen zijn bijzonder positief. Vooral de snelheid is beter merkbaar in vergelijking tot versie 3.2, welke zich aanvankelijk ook richtte op verbetering van de performance. De aanpassingen in de backend is een kwestie van smaak. Persoonlijk vind ik het ‘openklappen’ van steeds één menu item een flinke verbetering om de backend in gebruik overzichtelijk te houden.

Filmpje van de nieuwe media uploader

• Energy Intelligence Group met Petroleum Intelligence Weekly en Nefte Compass voorbeeld van weinig innovatieve uitgever
• Eén keer 2000 euro met herrie in plaats van 10 keer 250 euro met plezier

Vanochtend las ik het verhaal in Emerce: ABN-AMRO veroordeeld vanwege het illegaal doorsturen van een nieuwsbrief naar medewerkers. Het abonnement betrof een nieuwsbrief van 2000 euro per jaar voor één e-mailadres. De uitgever eist nu een lijst met de e-mail adressen naar wie de nieuwsbrief is doorgestuurd. ABN-AMRO verweert zich door te stellen dat de inhoud niet publiekelijk is verspreid, een interne verspreiding zou niet vallen onder de auteurswet. De uitgever neemt de zaak hoog op.

Doet de desbetreffende uitgever hier nu goed aan? Ik denk het niet. Je bent hoe dan ook gewoon een klant kwijt. Er mankeert wat aan het businessmodel, dat zou de uitgever hebben kunnen weten. Het is vrij naïef om te veronderstellen dat een per e-mail verstuurde nieuwsbrief nooit eens doorgestuurd zou kunnen worden. Gek genoeg maken we ons vrijwel nooit druk om printproducten die van hand tot hand gaan. Dat schijnt zelfs juridisch te zijn ‘geregeld’, tenzij het auteursrechts uitdrukkelijk bij artikelen wordt vermeld.

Hoe dan ook, de gang naar de rechtbank is een verloren gang. Hoeveel makkelijker zou het zijn om 10 adressen te verkopen voor elk 250 dollar per jaar. Tien adressen zijn immers voor de uitgever meer waard dan die ene die slechts 2000 oplevert. 9 potentiële nieuwe klanten voor mogelijke andere producten. Verspreid over het bedrijf vallen die 10 keer 250 euro ook veel minder op dan die ene keer 2000 dollar. Nee, deze boze uitgever mag dan juridisch misschien wel gelijk hebben, maar zakelijk gezien trekt hij aan het kortste eind.

• Social media ‘experts’ niet meer te tellen, rust en zelfs enige gezonde twijfel in dit landschap mag gewoon niet
• Samen met Bram Alkema op zoek naar antwoorden en rust in dit vakgebied……

Wat maakt de ene mens onderscheidend in kennis ten opzichte van de ander? En wanneer mag je jezelf expert noemen? Of zelfs goeroe? Op het gebied van social media moet je dieper graven dan alleen maar het oppervlakkig oppakken van wat termen en gereedschappen. En dan kom je tot de conclusie dat je dus iets gaat ‘onderwijzen’ op het gebied van menselijk gedrag. Ja, daar zijn specialisten voor te vinden op alle mogelijke deelterreinen: psychologen, filosofen, pedagogen, sociologen en nog minstens net zoveel afgeleide specialismen.

Het aanbod van trainingen door ‘experts’ op dit gebied is natuurlijk enorm en de marketing machines staan niet stil om elkaar af te troeven in de beloftes aan de cursist. Eerlijkheid speelt geen rol. Beloftes om in een middag twitterkoning te kunnen worden zijn eerder regel dan uitzondering. Ik zie ze vaak voorbij komen, trainingen van enkele honderden euro’s voor een middagje leren twitteren, heerlijk ontspannen in een 4 of 5 sterren hotel, een heerlijke lunch en dito borrel en je krijgt in sommige gevallen zelfs een diploma mee, op een fraai vormgegeven stukje papier. Staat toch weer goed op je CV. Ook ik heb wel eens gedacht dat ik hier geld op straat heb laten liggen, je zult toch maar elke keer 5 slachtoffers weten te strikken voor 200 euro, wat kosten eraf en je gaat voor een middagje met 800 euro naar huis. Maar ik zou me op voorhand schamen om zoiets aan te bieden.

Ja, ik doe één of hooguit twee keer per jaar een training op media gebied voor het Centrum voor Communicatie en Journalistiek in Utrecht. We puzzelen ons – langdurig – suf wat er nu precies wel en niet in moet, wie de doelgroep is, hoe lang het mag duren en wat het mag kosten. Zorgvuldig werkje, en dan nog beginnen we meteen aan het begin van zo een training te zeggen dat ook wij het niet precies weten en we ons in een learning by doing periode bevinden. Is dat de eerlijkheid die men verwacht? In drie avonden wordt je geen expert, dat moet je gewoon durven zeggen. ‘We geven u een overzicht van de bewegingen die wij in dit vakgebied met elkaar tegenkomen.’

Want de verwachtingen zijn minsten net zo hoog als het aanbod in de doorgaans fraaie folders. Deelnemers worden bijna gedwongen te denken wel expert te kunnen worden. Verwachtingsmanagement: eerlijkheid versus geldelijk gewin? Een opeenvolgend rijtje revoluties in het medialandschap: multimedia, crossmedia, social media en mobiele media plaatst social media in een geheel andere positie dan de rest. De rest gaat over kanalen en processen, social media gaat veel verder en heeft veel meer te maken met het menselijk gedrag in een maatschappij, cultuur, organisatiestructuur en individuele behoeften en (on)mogelijkheden. Niets van dat alles is in hokjes met keiharde conclusies te stoppen. Hier geen algemene keuzes voor kanalen en processen. Ja, we leven dus in een tijd dat ieder voor zich dat zelf moet leren en ervaren. Natuurlijk kan je iemand iets vertellen over de wijze waarop je een linkje kan leggen tussen Twitter en Facebook of tussen Slideshare en LinkedIn. Maar daar gaat het niet om. Ik maakte een keer mee dat nu een evaluatie van een training iemand teleurgesteld was in het feit dat ik niet had verteld hoe je een Twitter account moest aanmaken. Ondanks de door mij gevolgde training ‘train the trainer’ stond ik met mijn mond vol tanden. Wat was er mis gegaan in het verwachtingspatroon versus de werkelijkheid?

Karen stuurde me nog een linkje met een training in 5 dagdelen waarna je zelfs een ‘praktijk diploma social media’ kon ‘ophalen. En het zal niet het enige aanbod zijn op dit gebied. De bomen en het bos? Ja, zo is het en ik kan u niet verder helpen. Ik kan alleen zeggen dat ik vaak ervaar dat mensen blij zijn met een stukje rust en dat het wel meevalt met al de opgefokte verwachtingen rondom social media. Het is vaak even wennen, omdat je als roepende in een woestijn tegen de stroom in iets anders beweert dan het opdringerige aanbod van velen. Dus nee, waarschijnlijk word ik dus nooit expert, want ik blijf zeggen dat ook ik het nog steeds niet precies weet. Wat ik wel ervaar is dat velen de rust om het niet precies te hoeven weten, waarderen…. Zucht…..

• Lees ook het verdwijnen van boekenwinkel ketens in de Verenigde Staten
• Bruna maakt zich geen zorgen met komst HEMA als boekwinkel
• Weinig opschudding na brief Zijlstra

Meer dan alleen leesplankje voor boeken.....

Een jaar geleden deed voormalig minister Ronald Plasterk een voorstel tot het doen van een onderzoek naar de wenselijk voor zo een wet. Kennelijk is het rapport van dit onderzoek aan velen voorbij gegaan. Op 5 A4′tjes beschrijft Zijlstra de argumentatie om niet over te gaan tot een vast prijs. De hoofdpunten:

- in strijd met Europese regelgeving (daar zitten nogal wat nuances in, bijvoorbeeld vergelijking binnen diverse Europese landen)
- te grote reikwijdte in definitie digitale consumptie van (boeken) content in relatie tot andere digitale media (e-book met game en film?)
- geen echte functionaliteit vaste prijs voor e-books, relaties in de keten liggen geheel anders
- markt in Nederland momenteel te klein voor regulering (wordt echter voorbij gegaan aan illegaal circuit)

Allemaal argumenten die (sommige beperkt) geldig genoemd zouden kunnen worden. Maar hoe zit het dan met papieren boeken? Inmiddels in het kopen van boeken al helemaal niet meer exclusief eigendom van de boekwinkel in de straat die zich aan de regels moet houden. On-line boeken bestellen resulteert in shoppen, de prijsverschillen zijn ook daar al aanzienlijk. Zeker als je even het geduld hebt om het boek vanuit het buitenland te laten komen.

Prijsbescherming is in deze tijd helemaal geen garantie voor het voortbestaan van een verouderde keten. Dat weten auteurs, uitgevers, distributeurs, boekhandels en bovenal de consument. Maar de mens heeft nu eenmaal de neiging het bestaande – tegen beter weten in – in stand te houden. En dat is gezien de onzekerheid over het voortbestaan van deze branche ook wel logisch. Anderzijds is de opmars van e-books – in ons land op legaal niveau nog gering, op illegaal niveau aanzienlijk – natuurlijk niet tegen te houden en boekenwinkels zullen geen primaire rol spelen in de verkoop van content voor digitale leesplankjes. Welke nieuwe rollen zou een boekhandel naast kantoorartikelen nog meer naar zich kunnen toetrekken?

Auteurs zijn volgens mij zelf de sleutel. Zeker die auteurs die niet in opdracht van een uitgever eigen – relevante – content maken voor specifieke doelgroepen. Een e-book is dan een prima middel om tegen lage kosten goed verkocht te kunnen worden, tegen verwaarloosbare kosten. Natuurlijk moet de auteur dan ook een beetje ondernemersbloed in zich hebben om een eigen e-store te openen. Nee, dat is allemaal niet zo ingewikkeld meer. En dan kan een laag geprijsd e-book wel in een enorme naamsbekendheid resulteren. Misschien moet je als auteur een ‘meterd’ model hanteren. Je geeft je eerste e-book gratis weg, werk aan de marketing en vraag vervolgens binnen die – hopelijk zeer groot geworden – doelgroep steeds kleine bedragen voor de volgende edities. Vele keren een beetje met een hoge marge in plaats van weinig keren veel met een extreem lage marge. Marktwerking dus. En als het echt goed gaat, dan kan je eens gaan denken aan een boek in print. Als uitgever heb je je sporen dan zelf al verdiend, met printing-on-demand kan je ook de gewone boekdrukker links laten liggen. Want ook hier begin je weer klein.

• Experiment met Wiggio voor onderling ‘social’ contact tijdens de training

Naar analogie van de ING Bank zet ik de uitdagende titel neer ‘Hoeveel Social Media wil je hebben?’ Het valt op dat vrijwel wekelijks wereldwijd diverse over elkaar heen rollende rapporten verschijnen met zeer uiteenlopende cijfers van resultaten van zeer diverse brandowners op de grotere social media kanalen. Veel aandacht voor de drie meest bekende kanalen Twitter, Facebook en Linkedin.

Je zou bijna de indruk krijgen dat je op basis van die cijfers haast moet maken om er ook bij te horen. Gaan bedrijven het sociale aspect van social media beheersen door het accent van merkwaarde juist te gaan zenden in plaats van de community te faciliteren in onderlinge mogelijkheden tot communiceren? Hierop is nog geen sluitend antwoord te geven. In mijn boekje ‘Bridging Print & Digital‘ stel ik ook al de vraag of een communicatieproces wel zonder echte ‘eigenaar’ kan bestaan. Dus misschien maken we langzaam maar zeker de ‘ommekeer’ al mee in social media en gaan eigenaren van merken door hun enorme invloed de kanalen beheren en beheersen. Ik ben benieuwd naar andere meningen….

Twitter verraadt daarentegen alles. Al eerder presenteerde ik wat twitter statistieken – ja, dus ook ik doe aan cijfers – van nogal wat grotere brandowners in ons land vanuit diverse sectoren. Morgen zal ik dat halverwege de eerste avond van de training ook doen. Die cijfers zijn makkelijk te achterhalen en laten zeer grote verschillen zien – althan sop kwantitatief niveau. Een kwalitatief onderzoek naar de relevantie van tweets zou veel complexer zijn en zie je ook vaak niet terug in de diverse onderzoeksresultaten.

De combinatie van – inmiddels – traditionele kanalen in het crossmedia segment vormt een uitdagende combinatie met sociale media en mobiele media kanalen. De mix van ‘alles’ is het crossmedia denken 2.0. De veelheid aan keuzes wekt echter volgens mij keuzemoeheid op en vraagt om duidelijker modellen, waarlangs parameters beter meetbaar en beheersbaar gemaakt kunnen worden. Pas dan gaan rapporten echt waarde krijgen in relatie tot het eigen merk. Ik hoop dat ik daaraan mag bijdragen binnen dit nieuwe team aan deelnemers met deze geheel nieuwe CCJ training.

• KVGO – Koninklijk Verbond Grafische Onderneming – wil met nieuwe website verbreden in de communicatiebranche
• In komende weken nog diverse verfijningen, maar basis met content vanaf begin 2004 staat
• Samenwerking met diverse partijen was een uitdaging
• Mobiele web-app versie in ontwikkeling
• Officiële lancering vandaag in printversie van Kernmail

De basisvormgeving is verzorgd door Coers&Roest uit Arnhem. Het project werd vanuit het KVGO geleid door Wolfgang Gielissen, de content werd redactioneel verwerkt door Leon van Velsen. Voor nieuwsmarkt was Albert Noppen projectleider.

De basis werd gevormd door de nieuwe printuitgave van het KVGO nieuwsmagazine ‘Kernmail’. Op basis van vier kernonderwerpen/taken is zowel magazine als website ontwikkeld: Ondernemen, Personeel & Organisatie, Duurzaamheid en Communicatiebranche.

De site is grotendeels open voor niet-leden, alleen specifieke onderzoeksrapporten, bestemd voor leden, verschijnen achter een wachtwoord, alsmede de mogelijke inschrijving op de digitale versie van Kernmail. Deze functie vereiste speciale aandacht, omdat leden kunnen kiezen uit elke willekeurige combinatie van nieuwsberichten uit de vier kerntaken. Ook kunnen zij daarbij aangeven in welke frequentie zij dat nieuws willen ontvangen. Voor die gecombineerde functionaliteit is gekozen voor MailChimp. De implementatie vergde nogal wat puzzelwerk, waarbij regelmatig overleg is geweest met de support afdeling van Mailchimp in Atlanta, Georgia, USA.

Ook is gekozen voor een forum op basis van een plug-in. Plug-ins zijn zo ‘eigenwijs’ binnen de vormgeving vanuit een standaard vormgevings template. Binnen de nieuwe KVGO site is gekozen voor Platform Pro van Pagelines, gevestigd in San Diego, Califormië. Het forum, welke ‘respect’ behield voor de vormgeving was ‘Mingle Forum‘, welke eenvoudig aan te passen was binnen de gewenste vormgeving. In de komende weken zullen daar met name diverse duurzaamheidskringen, maar ook de Linkedin groepen Vrouwen In Print en Young Pioneers in Print hun meningen delen. Daarnaast omarmt de site ook diverse social media kanalen, waaronder het twitteraccount @kvgonl.

Het was een langdurig, maar voor iedereen zeer leerzaam traject. De afhankelijkheid van een goed functioneel- en technisch ontwerp, alsmede een naadloos projectmanagement, leerden de vele spelers in dit traject vooral veel van de noodzaak tot goede communicatie, een juiste balans in samenwerking en verantwoordelijkheden. Het resultaat mag er dan ook zijn.

Dit keer is het de Britse krant Financial Times, die openlijk in haar native app de verwijzing maakt naar de webapp. De webapp bestaat al een klein half jaartje, ik werd er op geattendeerd door een artikel bij Publishr. Ik had de native app nog in gebruik, maar had linksstaande pop-up nog niet gezien. De app is via app.ft.com in de browser ‘op te halen’, dus zonder gebruik te maken van de AppStore. Op eenvoudige wijze is de webapp als ‘bladwijzer’ toe te voegen op het bureaublad van de iPad (mooier dan in Android), waardoor de webapp de indruk wekt een ‘echte’ app te zijn.

De app en de webapp verschillen nauwelijks qua look&feel. Daarmee wordt aangetoond dat HTML5 in combinatie met CSS3 tot veel in staat is. Natuurlijk is er verschil in performce, maar ook daar heeft FT aan gedacht door de gebruiker na initiële installatie te vragen het off-line cache geheugen te mogen vergroten. Dat scheelt wel iets, maar de native app wint het qua snelheid nog ruimschoots.

Een ander punt – welke ook in het artikel van Publishr – werd aangehaald is de branding van de app. Een webapp is niets anders dan een eigen URL (link) waar je zelf je reclame inspanningen voor moet uitvoeren. Aan de andere kant is de aanwezigheid van een app in de AppStore ook geen garantie voor succes. De lijst van kranten apps is onuitputtelijk en er zijn nauwelijks mogelijkheden extra op te vallen.

In het afgelopen jaar heeft de webapp een miljoen unieke bezoekers gehaald, waarvan bijna de helft de webapp als bladwijzer op het bureaublad plaatst. 15% heeft via de webapp een betaald abonnement afgesloten, waarvan de opbrengsten dus volledig bij FT binnenkomen, maar vooral ook de klantgegevens.

De webapp is lang niet voor elke toepassing de enig juiste te bewandelen route. De balans tussen performance van de tablet, de netwerksnelheid en de noodzaak al dan niet steeds content op te moeten halen uit – een al dan niet – druk bezocht CMS bepalen het ‘overall genot’ van dit soort toepassingen. Zeker is wel dat FT hiermee de interesse zal wekken van andere uitgevers die deze stap overwegen. In ons land was Pers de eerste met een gratis webapp in het krantensegment, maar maakte onlangs toch de keuze een native app te maken.

• Levendige paneldiscussie met Ron van der Jagt, Bram Alkema en Olivier Wegloop over voortbestaan ‘plat’ adverteren en de weg naar content marketing
• Keynote door Jon King, Managing Director van Story Worldwide
• Marjolein van der Kolk wint 1500 euro met haar scriptie ‘relatiemagazines: een gezaghebbende bron?’
• Volkswagen DAS opvallend met web- en iPad versie, maar verscheen niet in de nominaties bij business-to-consumer
• Labelmag wint Excellence Award

De winnaar in twee segmenten: De Kleur van geld van de Triodos Bank

Het aantal digitale inzendingen neemt maar langzaam toe in de segmenten business-to-business, business-to-consumer en interne media. Slechts een handjevol websites en apps werden ingezonden naast de vele tientallen print uitingen. Wel is een toename in de crossmediale mix van media uitingen te ontdekken. Maar print blijft de belangrijkste motor om initiële aandacht te trekken. Onderlinge verwijzingen tussen de kanalen nemen toe, echter veelal in bescheiden omvang.

De inzet van social media kent nog geen ‘overall’ structuur en wordt veelal door ‘learning-by-doing’ ingezet. De term ‘webcare teams’ valt echter steeds vaker. Bij wat dieper doorgraven zijn het veelal taken die er ergens ‘bij’ gedaan worden. Twitter verraadt wat dat betreft de werkelijke inspanningen van de merkeigenaren. Vaak veel volgers, maar zelf volgen de merken weinig mensen en het aantal tweets in eerder beperkt dan overdadig. Merken die zich ‘dik’ presenteren op dit gebied vallen al heel gemakkelijk door de mand als je hun twitter gedrag beoordeelt. Ook het combineren van social media kanalen is eerder uitzondering dan regel.

Maar ondanks deze meegegeven ‘adviezen’ aan de grote merkeigenaren, blijft één feit hoog boven al dit ‘gedoe’ uitsteken: ‘Print is onze belangrijkste motor’. Een paar weken geleden zei ook professor Peter Kerkhof, hoogleraar customer media aan de Universiteit van Amsterdam, in zijn eerste jaar verbaasd te zijn geweest over de invloed van print. Bij zijn oratie gaf hij aan dat hij niet kon vermoeden dat hij zo intensief met het kanaal print te maken zou krijgen.

De winnaars hebben dus het gelijk – nog steeds – aan hun zijde en maken steeds mooiere producten, waarbinnen zowel leestijd als (in)directe bestedingen toenemen. In het segment waar ik zelf als juryvoorzitter mocht optreden – business to consumer – werd Triodos Bank de winnaar met het magazine ‘De Kleur van Geld’, maar daarnaast haalden zij ook de eerste prijs binnen in het segment ‘Lancering van het Jaar‘. En daarbij wil ik opmerken dat de juries van de afzonderlijke categorieën geen onderlinge contacten hebben gehad gedurende de afgelopen weken waarin een ruime 80 inzendingen moesten worden beoordeeld.

Voor het eerste werkten SMIN en Logeion samen in de ‘wedstrijd’ voor dit segment, waardoor de jurering een iets ander – beter beheersbaar – format kreeg.

• Bas Vlugt grote inspirator achter bijna 9000 netwerk leden
• Vlotte presentatie door Peter Wijbenga

Gisteren bleek, na een aantal voorafgaande ‘pitchtalks’ , waaronder LinkedIn door Lot Keijzer en Nudge (gauw bekijken) door Jan van Betten, de aandacht vooral gevestigd te zijn op de meest invloedrijke mediapersoon van 2011, opgevolgd door een pleidooi voor papier door Derk Sauer. Maar liefst 1040 mensen vulden hun voorkeur in vanuit 250 genomineerden – ja, ik was vereerd mijn naam ook te zien – en kwamen unaniem bij de winnaar John de Mol uit (nee, hij was er niet). Erik de Zwart presenteerde het geheel in Top40 stijl met bijbehorende tune.

In sneltreinvaart door naar Derk Sauer, die van ‘papier’ een trending topic wist te maken op #nmne7. Op zichzelf zo gek nog niet in een gezelschap waar velen zich vooral bewegen op het gebied van digitale creatie, productie en distributie van content. Er was dus nog wat te leren van deze breedsprekende media icoon, welke op een hoge positie eindigde in het lijstje van mediamensen samengesteld in samenwerking met Mediatest (Rob Does). Maar Derk overspeelde zijn geluk wel een beetje in zijn PowerPoint loze presentatie (was hij oprecht trots op). Natuurlijk is print een belangrijk en zal nog vele jaren – ik durf decennia niet meer te schrijven – deel uit maken van menig mediamix. Maar tijdens zijn verhaal sprak hij zichzelf diverse keren tegen door het kanaal te verwarren met content, journalistiek, de relatie tot advertentie inkomsten en digitale tools als tablets.

Het wat verwarrende, maar wel zeer aangename en bijna komische middenblok van zijn verhaal, sloot hij af door te stellen dat hij de NRC in Moskou eerder op zijn iPad leest dan zijn moeder, het NRC Handelsblad thuis. Hij straalde volop bij die uitspraak. En daarmee gaf ook Derk toe, dat zijn pleidooi voor het prachtige kanaal papier uiteindelijk juist wel eindigend is. Hoe lang het ook nog mag duren, want vele goeroes hebben dat uiteindelijk in de afgelopen decennia wel steeds fout ingeschat. Hij veegde de vloer aan met ‘deze’ consultants, maar ook met zijn eigen journalisten die dat beweerden. Een volop gemeend applaus was het resultaat, hoe vergankelijk ook. De borrel in Studio de Smet duurde nog geruime tijd voort, ik zette mijn wandeling in naar het Centraal Station. Een zeer geslaagde bijeenkomst.

• HEMA zegt niets over mogelijke verkoop van boeken in de filialen

HEMA heeft al gezegd de concurrentie aan te zullen gaan met bol.com. Ronald van Zetten, directievoorzitter, zegt dat zijn bedrijf 800.000 titels wil gaan aanbieden. HEMA zal de boeken, net zoals BRUNA zonder bezorgkosten leveren. Ook wil HEMA downloads gaan aanbieden, die geschikt zijn voor de ‘eigen‘ e-Reader, die voor 99 euro wordt aangeboden. Het betreft een 7″ LCD uitvoering en daarmee geschikt voor meer dan alleen boeken lezen. De HEMA zegt dat dit moment de juiste keuze is, omdat de traditionele keten in moeilijkheden verkeert. Hoe de HEMA daar echt in gaat afwijken, is nog onbekend.

Bol.com (Bertelsmann OnLine) is een internationale e-commerce onderneming van Cyrte Investments en NPM Capital. In Nederland is bol.com nog steeds marktleider in de on line verkoop van boeken, cd’s, DVD’s en video’s, met ruim 603.000 Nederlandstalige boektitels, 520.000 muziektitels, 79.000 filmtitels en 3.800.000 Engelstalige boektitels. Daarnaast verkoopt bol.com een aantal toptitels op het gebied van software en games.

Bruna verwacht de nummer 1 in ons land te blijven, ondanks de 4,4% daling in de omzet, die volgens Brouwer lager is dan bij andere boekhandels in ons land. Bruna zelf heeft 380 winkels, met 4000 werknemers en een (totale!) omzet van pakweg 420 miljoen euro en biedt ook de mogelijkheid boeken on-line te bestellen, maar biedt geen andere media producten aan, zoals bol.com dat doet.

De daling in omzet van fysieke boeken staat tegenover een flinke toename in omzet in e-books. In het eerste half jaar van 2011 werd volgens bureau GfK een omzet geboekt van 3,37 miljoen euro, terwijl geheel 2010 een omzet liet zien van 3,7 miljoen euro. De gemiddelde prijs van een e-book bedraagt in ons land 10 euro. De illegale verspreiding van e-books via eReaders die ‘open formats’ aankunnen zonder DRM (kopieer beveiliging) is enorm. Er zijn vele internationaal sites waar voor een paar tientjes makkelijk enkele tienduizenden titels illegaal kunnen worden gedownload. De branche heeft hier geen passend antwoord op. Vergelijkingen met de muziekindustrie lijken voor de hand liggend, maar experts in de boekenwereld zeggen dat de boekenbranche veel meer gesegmenteerd is in vergelijking tot de muziekwereld.

De businessmodellen zijn voor zowel fysieke- als voor e-boeken dus nog steeds redelijk traditioneel. Combinaties van abonnementen, al dan niet inclusief een eReader (een soort Spotify voor boeken), samenwerkingen met progressieve bibliotheken, of de uitrol van e-books in het onderwijs, krijgen naar verhouding maar weinig aandacht in de media. Ook tijdens de afgelopen Buchmesse in Frankfurt bleek men zich toch vooral te blijven vasthouden aan de traditionele verhoudingen binnen bestaande ketens. In die zin is het een vraag waard in hoeverre de HEMA echt onderscheidend kan zijn in een markt die al voldoende aanbieders kent. HEMA heeft ruim 500 winkels in de Benelux, Duitsland en Frankrijk.

Update: bol.com was zo vriendelijk meer actuele cijfers te sturen rondom hun aanbod, deze zijn nu in het artikel verwerkt

• Dichtbij.nl eerder opdracht vanuit TMG dan hyperlokaal project van Bart Brouwers

Twee weken geleden verscheen op de weblog van Bart ‘Het stuntje van Weespernieuws‘. Donderdag probeerde Madhav Chinnappa van Google News voor de zoveelste keer zijn gehoor te overtuigen dat doorlinks naar de bron van het nieuws goed zou zijn voor de uitgevers. De daarop volgende forumdiscussie was een herhaling van een al jaren bestaand meningsverschil tussen uitgevers en Google. Vandaag in de Telegraaf: hyperlokaal – dus dichtbij.nl – drukt het resultaat van TMG.

Ik vraag me af of Bart ‘zijn’ project eigenlijk nog wel zo leuk vindt. De titel ‘dichtbij.nl‘ was aanvankelijk bedoeld voor zeer kleinschalige hyperlokale projecten in een paar plaatsen in ons land. Ik herinner me nog goed dat Bart ten tijde van het begin van zijn project nog geen idee had hoe uiteindelijk andere lokale- en/of regionale TMG bewegingen invloed zouden krijgen op het hyperlokale initiatief. Toen nog bestond de naam webregio.nl en daarnaast natuurlijk de lokale katernen van de HDC titels en een aantal lokale weekbladen.

Ik denk dat Bart het meest gelukkig zou zijn gebleven als hij de tijd zou hebben gehad om de echte hyperlokale beginselen in zijn ‘pilot plaatsen’ echt volledig tot wasdom had kunnen laten komen. En misschien is het zelfs zo dat juist deze initiatieven wel degelijk goed op zichzelf kunnen functioneren, maar onder de titel dichtbij.nl niet meer onderscheidend zichtbaar zijn. En dat is jammer.

Ik vermoed dat de directie en het bestuur de term hyperlokaal snel over boord hebben gegooid en meer zagen in het bundelen van alle lokale initiatieven (de HDC titels nog even buiten beschouwing latend), om daarmee kosten te besparen. Dus nee, geen nieuws van een overreden hond in een klein straatje in een klein wijkje, opgetekend door een welwillende buurtbewoner. Nee, dus geen advertentie verkoopactiviteiten richting de hyperlokale meubelmaker, die met een klein winkeltje al decennia lang stoeltjes en bankstellen een tweede leven gunt. Het zou – en dat is begrijpelijk – allemaal te duur worden. Ik heb zelf in o.a. de gemeente Velsen een dergelijk hyperlokaal probeersel opgezet, maar trok er al snel de stekker uit. Te weinig hyperlokale redactionele hobbyisten en daarbij te weinig winkeliers of kleinere MKB’ers die ook maar iets zagen in hyperlokaal adverteren.

Dan toch maar een niet al te opvallende combinatie van lokaal/regionaal, met links en rechts wat aggregatie vanuit andere bronnen. Zelf ‘GoogleNews‘ gaan spelen, een linkje naar de bron en klaar ben je. Dat is wel een aardige voor een flink stukje debat, hetgeen ook plaats vond op de blog van Bart. Aggregatie van content is niet nieuw, je kopieert een stukje inleiding en je plaats geautomatiseerd een link naar het origineel. De ophef is opmerkelijk. TMG experimenteert dus met dichtbij.nl als ‘mini GoogleNews’. Iets waar uitgevers – zelfs donderdag nog – altijd vel op tegen waren. De discussie wordt nu verlegd. Van TMG tegen Google naar Weespernieuws tegen TMG. Ik ken de eigenaar van Weespernieuws wel. Het bedrijf is een toonbeeld van crossmediale lokale mediacreatie, productie en distributie. Maar kennelijk ontbreekt het aan een crossmediale visie, waarbij ook zijzelf zouden kunnen profiteren van het omgekeerde: content aggregeren bij dichtbij.nl en de grenzen opzoeken van hetgeen zonder ‘journalistiek auteursrechten gedoe’ kan worden overgenomen. In die zin is de grootte van je bedrijf niet meer bepalend of je in een bepaalde regio al dan niet het succes hebt, welke je verdient. Als ik Weespernieuws zou zijn, zou ik me niet verzetten, maar ik zou hetzelfde doen. Want uiteindelijk maakt het publiek zich niet zo heel erg druk, of een berichtje nu één of twee keer ergens voorkomt.

Of voor Bart hiermee een einde in zicht is voor het project hyperlokaal, is vooral een vraag die hij zelf kan beantwoorden. Aan zijn gedrevenheid zal het niet liggen, binnen of buiten TMG.